NZR MediationLab: waar conflicten en de theatermetafoor elkaar functioneel ontmoeten

Gaza, Oekraïne, Mali, Libië ... 
Slechts een paar van de conflictplekken in de wereld waarover de media vrijwel dagelijks berichten. Als je hoort, ziet en leest (van twitter tot NOS journaal) wat er allemaal over deze plekken wordt bericht, lijkt direct bijna alle hoop, dat er ooit een uitweg en oplossing mogelijk zijn, weg te vloeien.
Alle partijen in een conflict weten steeds weer uitstekend allerlei argumenten voor het eigen gelijk aan te voeren. Natuurlijk heeft iedereen gelijk ... bìnnen het eigen denkraam dan!

In de Volkskrant van 28 juli 2014 heeft Asha ten Broeke een heldere column over het conflict in de Gazastrook geschreven. Zolang alleen vanuit het eigen denkraam gedrag, keuzes, oorzaak, intenties en toekomstverwachtingen worden gedefinieerd, zal het conflict alleen maar escaleren. Ook beelden, toch vaak gezien als de meest 'objectieve' getuigen, blijken dan voor totaal tegengestelde uitleggen vatbaar: het ultieme bewijs gezien vanuit gedachte "zij zijn fout" en "wij zijn goed". Als denkramen elkaar uitsluiten (zelfs al lijken ze soms erg op elkaar), zoeken partijen de oplossing meestal in de vernietiging van de ander.

Het is altijd weer boeiend om op zoek te gaan naar het onderliggende. Wat maakt dat iedereen (binnen het eigen denkraam) altijd gelijk heeft? Hoe wordt een denkraam gedefinieerd? Wat vertellen de verschillende partijen zichzelf, wat elkaar en wat de buitenwereld? Wat willen partijen bereiken? Voor mij als conflictregisseur (voorheen: mediator) zijn dit fascinerende vragen. Echter, alleen al om in staat te zijn te begrijpen en te helpen de eerste beweging te creëren wil ik absoluut niet in één of in beide denkramen worden meegezogen. De verhalen van àlle conflictpartijen zijn eigen interpretaties van eenzelfde werkelijkheid. Vaak baseren partijen op dezelfde feiten, die bovendien vaak in de praktijk veel minder hard blijken, dan gesuggereerd.

Op de Sociale Media ben ik de laatste tijd stevig aangesproken op mijn houding als conflictregisseur ten aanzien van genoemde conflicten. Ik ben vooral uitgedaagd een standpunt in te nemen en partij te kiezen. Toen ik niet snel genoeg reageerde werd mij verweten, dat het erop  begon te lijken dat ik partijdig (voor de ànder) was. Hierbij werd uiteraard flink gewezen op allerlei aspecten van mij die een bepaalde keuze zouden rechtvaardigen. Elk mens is echter meer dan zijn geschiedenis en zijn sociale/maatschappelijke omgeving. Elk mens is een autonoom individu en zelf verantwoordelijk voor zijn eigen denkraam (inclusief de gevolgen). Een mens (of groep) die het lef heeft het eigen denkraam te onderzoeken,  verantwoordelijkheid te nemen, in beweging te komen en op bezoek te gaan in het denkraam van de ander, doet in mijn ogen aan Zelfregie 3.3.

Mijn eigen denkraam als conflictregisseur wordt vooral gevormd door een grote nieuwsgierigheid naar hoe mensen hun denkramen creëren en door het verlangen te helpen denkramen op te rekken en te ontdekken wat voor mogelijkheden vergrote denkramen bieden. Ik ben dus niet van plan te kiezen voor een bepaalde partij of standpunt. Ik wil niets met het adagium "wie niet voor mij is, is tegen mij" te maken hebben. Ik wil mij, vanuit mijn positie als conflictregisseur richten op de verhalen van de conflictpartijen: hun denkramen, hun versie van de werkelijkheid. Een conflictregisseur wil eerst begrijpen en vervolgens ruimte en beweging helpen creëren.

Een conflictregisseur ziet de denkramen van de conflictpartijen, inclusief de daaruit voortkomende overtuigingen, gedragingen en consequenties, in elkaar grijpen als een soort ogenschijnlijk onontwarbare Gordiaanse Knoop. Een conflictregisseur zet al zijn vaardigheden in om samen met de conflictpartijen deze Gordiaanse Knoop van verstrengelde denkramen te ontwarren en ruimte te creëren voor beweging en nieuwsgierigheid en voor grotere, dynamische denkramen.

Ik ben mij er terdege van bewust dat genoemde conflicten groot en complex zijn, misschien wel ietwat té groot voor een enthousiaste, gepassioneerde individuele conflictregisseur. Het wantrouwen en de haat gaan soms vele generaties terug. Elke geweldsdaad, elk  slachtoffer is echter altijd weer de opmaat voor een nieuwe vergelding. De tegenpartij móet en zál vernietigd worden. En tòch, als niemand het lef heeft tegen alle overtuigingen, geschiedenissen en tradities in de positie van conflictregisseur in te nemen...

Familie, bedrijf en organisatie, buurt, arbeidsverhoudingen ...

Wat in het groot geldt, gaat ook op voor het kleinere. Ook bij conflicten dichter bij huis, als scheidingen en sociale, maatschappelijke, arbeidsrechtelijke en zakelijke conflicten, kan een conflictregisseur nuttig en zinvol zijn. Nogmaals: een conflictregisseur richt zich niet primair op inhoud, op feiten, ook niet op procedures. Een conflictregisseur richt zich op de wijze waarop mensen hun eigen werkelijkheid creëren en vormgeven. Breng het denken van mensen in beweging (vergroot hun denkraam) en er ontstaan nieuwe mogelijkheden.

De Conflictregisseur aan het werk
Conflictregie 3.3 baseert zich op Keridwen's Zelfregie 3.3, waarbij "3.3" met een knipoog verwijst naar "internet 3.0". Dit is die generatie van het internet, waarbij niet het "zenden" (1.0), of het "uitwisselen" (2.0), maar het "cocreëren" (3.0) centraal staat. Conflictregisseur en conflictpartners creëren samen verloop en uitkomst van een conflcit. Ieder voor zich is op geheel eigen wijze verantwoordelijk de uitkomst. Conflictpartners zijn verantwoordelijk voor hun eigen conflict en het verloop daarvan (voortzetting? overeenkomst? oplossing?). De Conflictregisseur is verantwoordelijk voor een deskundige en adequate begeleiding van de conflictpartners op weg naar Zelfregie 3.3, opdat zij ook daadwerkelijk de verantwoording kunnen dragen voor een uitkomst.

Conflictregie 3.3 onderscheidt zich van mediation, doordat de conflictregisseur niet alleen in een conflict mediëert, maar conflictpartners ook leert Zelfregisseurs te zijn. Het conflict wordt daarmee (metaforisch) een theaterstuk. Waarin je speelt (Acteurs). Waarnaar je van een afstand naar kunt kijken (Publiek). Waar je van buitenaf in kunt grijpen (Regisseur). Door te leren schakelen tussen deze drie metaposities neemt het eigen vermogen van conflictpartners enorm toe om een conflict zelfstandig tot een duurzame oplossing te brengen. Je ontkomt, alleen al door het schakelen zelf, er niet aan in beweging te komen en bijvoorbeeld ook een keer vanuit het denkraam van de ander naar het conflict te kijken.  Dankzij het schakelen ontstaa andere, grotere denkramen, met bredere blikvelden, nieuwe invalshoeken en meer mogelijkheden. De conflictregisseur zorgt ervoor dat de conflictpartners zich hiervoor de nodige zelfregievaardigheden eigen maken.

Meer weten?
Neem gerust contact op:
Marcel van der Pol (Keridwen)
mail: marcel@keridwen.nl
tel.: 050 525 61 21 / 06 506 802 13
via contactformulier

Beleid Bovenwater & Onderwater

Simulatie

In het begin van de jaren tachtig kreeg ik de kans om met Stratagem te werken, een computersimulatie model voor Binnenlands Bestuur, ontwikkeld door Dennis Meadows (Club van Rome) voor Brazilië, een land sterk in ontwikkeling. De opdracht was relatief simpel: verdeel als Binnenlands Bestuur een pot met geld ten goede van het land en de bevolking. De verdeling voerde je in het computermodel en je kreeg binnen een mum van tijd de effecten na 5 jaar terug. Bevolking toe- of afgenomen? Economische groei of krimp? Financiële schuld of overschot?
Met die financiële uitslag moest je dan opnieuw verdeelkeuzes maken, waarna je uiteraard al snel weer de effecten na 5 jaar terugkreeg. 12 keer kreeg je de kans beleid te maken of bij te stellen, te onderhandelen en te verdelen. Dan was je ongeveer een generatie verder en kon je terugkijken op de gevolgen van 60 jaar (financieel) beleid.

Besturen, beleid maken onderhandelen en verdelen per se bleken de deelnemers heel leuk te vinden. Veel lastiger werd het als de deelnemers door begon te krijgen, dat de oorzaak/gevolg-relaties, die in de computersimulatie waren gestopt, zo complex en zo verstrengeld waren als een Gordiaanse knoop, dat het heel moeilijk werd om de gevolgen van een keuze goed (en op tijd) in te schatten. Investeerde je (of beknotte je juist) in onderwijs of gezondheidszorg dan waren de consequenties daarvan nauwelijks na de eerste ronde (= 5 jaar) al te zien. Sommige effecten van bepaalde beleidsbeslissingen bleken pas na 4 ronden (= 20 jaar) of 5 ronden (= 25 jaar) op te treden. Bovendien bleken bepaalde keuzes (welke?) elkaar ook nog vaak gaandeweg te beïnvloeden (waar, wanneer, hoe?).
Kunt u het nog volgen?

Bovenwater & Onderwater

Het boeiende van dit spel vind ik niet zozeer de wiskundige algoritmes, de causale verbanden of de mogelijke bestuurlijke lessen, maar veel meer dat de beleidsbeslissers bovenwater geen idee hadden wat de verstrekkende onderwater gevolgen waren van hun beslissingen. Met bovenwater verwijs ik naar het zichtbare, fysieke deel van de besluitvorming; met onderwater bedoel ik dan het hele complex aan niet directe zichtbare oorzaak-gevolg relaties, maar ook de motieven, intenties, emoties etc van zowel de beslissers als hen die deze beslissingen aangaan.

Uiteraard probeerden de spelers wel met allerlei mogelijke effecten rekening te houden, maar bijna altijd raakten ze na een paar beslisronden  bovenwater de weg onderwater kwijt. Belangrijke keuzes ontaardden daardoor soms in gokken. Ongewenste gevolgen werden vervolgens dan weer wel en zeer goed bedoeld met kunst en vliegwerk gecompenseerd - hetgeen overigens zelf ook weer allerlei onduidelijke gevolgen had!

Ik heb in de tijd dat ik trainde en coachte mbv Stratagem zeker veel respect gekregen voor de complexiteit van het werk van Bestuurders en Beleidsmakers. Je kunt gewoon niet goed voorspellen wat precies de consequenties zijn van je keuzes. Voor mij werd Stratagem toen veel meer een Spiegeltraining over hoe mensen omgaan met onzekerheden, met keuzes waarvan de ze consequenties nauwelijks tot niet kunnen overzien.

Zo zet ik nu Stratagem nog steeds wel in, als onderdeel van spiegeltraining of van Zelfregie 3.3 workshops. Hoe gaan mensen van allerlei professies (van bestuurders tot managers en specialisten) om met de dynamiek tussen het zichtbare, tastbare bovenwater-gebeuren en alle onderwater-krachten, waar je zo moeilijk een vinger achter kunt krijgen?

Omgaan met onzekerheden

Veel Stratagem-deelnemers zagen hun opdrachten als een soort Gordiaanse knoop: als onderwater inderdaad alles zo onduidelijk en verwarrend was moest je bovenwater gewoon de knoop doorhakken. Kortom: daadkrachtig zijn, beslissen, consequenties manmoedig accepteren, een ene keer verder doorpakken en een andere keer bijsturen of herstellen.

Sommigen probeerden maximale greep op de toekomst te houden. Elke keuze werd bijna oeverloos uitgekauwd. Elk alternatief werd uiterst gedetailleerd gewogen en besproken. Niets mocht aan het toeval worden overgelaten, ook al bleek na een paar speelronden dat de werkelijkheid te complex was om goed te voorspellen of vast te leggen. Zij raakten elke speelronde weer in tijdsproblemen. Heikele knopen werden vaak pas op het laatste moment doorgehakt, meestal zonder veel logica.

Eén deelnemer, die ik mij nog heel goed herinner, weigerde categorisch beslissingen te nemen zonder CPB-cijfers. Dat waren tenslotte de 'feiten', waarin hij zich ook in zijn dagelijkse werk ook altijd op baseerde. Als je de CPB-cijfers niet meer kon vertrouwen... Of als die er niet konden zijn... Nou ja, dan stopte het spel. Dus, dan kap je met besturen? riposteerde ik.

Er waren ook deelnemers, die al snel voor de grap en een laissez-faire houding kozen. 

Als we toch de toekomst niet kunnen vastleggen, dan doen we maar wat en zorgen dat we er wel voor zelf plezier te hebben. 

Mede door deze houding heb ik heel wat Stratagem-landen, weliswaar goedbedoeld, zien ontvolken en economieën zien instorten.

Anderen pakten het iets eenvoudiger aan. Zij onderzochten niet diverse mogelijke toekomstscenario's, om dan keuzes te maken en rekening te houden met afwijkingen. Nee, zij definieerden de toekomst gewoon. Zo zou het gaan. Zo móest het gaan, omdat zij zó hadden besloten. Werkelijkheid en toekomst moest je temmen, moest je vastleggen.
Bent u benieuwd naar de gevolgen...? -:)

Sommigen probeerden echt zowel logisch, creatief als kritisch na te blijven denken. 

Al weten we het niet precies. We kunnen wel inschattingen maken. We kunnen ons wel verplaatsen in anderen, en schakelen naar andere mogelijkheden en invalshoeken. Op voorhand kunnen we er grofweg rekening  mee houden dat de praktijk anders verloopt dan de theorie had verwacht. Etc. Etc.

De Gordiaanse Knoop 

Boeiend hoe mensen, met name  professionals, met onzekerheden blijken om te gaan. Je weet gewoonweg nooit precies wat stràks de consequenties van  keuzes nú zijn. En dan te bedenken dat Stratagem, zoals elke simulatie, er wel vanuit gaat dat de (virtuele) toekomst is te definiëren in (complexe) scenario's of algoritmen

Als de simulatiewereld van Stratagem eigenlijk al te complex is om goed afgewogen professionele beslissingen te nemen, hoe zit het dan in het werkelijke leven? Hoe gaan in het werkelijke leven professionals om met de onzekerheden van de realiteit. Transparantie, beleidsregels, operationele definities, modelling, auditing, control, etc. etc. zijn totaal onvoldoende om goed met de onzekerheden des levens om te kunnen gaan. Ik brand mij hier ook niet aan deze beheersbegrippen.

Het Gordiaanse ei - alternatief voor Gordiaanse knoop

Ik ben en blijf nieuwsgierig naar hoe mensen met hun onderwater-onzekerheden omgaan. Vanwege de complexiteit onderwater, maak ik graag gebruik van de metafoor van de Gordiaanse knoop. Deze kun je ook niet goed doorgronden of ontwarren. Hoe gaan mensen doen als ze met een Gordiaanse knoop worden geconfronteerd? 

Doorhakken? Dat is het meest voor de hand liggende, toch!?
Dat klopt wellicht! Maar is het ook de beste aanpak?
Ik ga ervan uit dat er vele manieren zijn om een Gordiaanse knoop adequaat aan te pakken (minstens 12!). De knoop dóórhakken is er slechts één van!
Ik ga er eveneens vanuit dat er vele manieren zijn om met onzekerheden in de professionele realiteit om te gaan.
Juist omdat veel mensen hun onzekerheden te lijf gaan als een Gordiaanse knoop, die moet worden doorgehakt, introduceer ik graag Het Gordiaanse ei. Alleen al door de contaminatie van twee uitdrukkingen (De Gordiaanse knoop & Het ei van Columbus) wordt je reeds uitgedaagd om eerst verder na te denken. Het "ei" suggereert tenslotte een lumineuze ingeving.
Het Gordiaanse ei is onderdeel van Keridwen's Zelfregie 3.3.

Zelfregie 3.3

Wat maakt dat mensen, ook de ervaren professionals, ook de gepokte en gemazelde bestuurders, ook de goed geschoolde en getrainde managers, de keuzes maken die ze maken? Vooral als de gevolgen van hun keuzes soms zo ver strekkend kunnen zijn?

Hoe kunt u, als professional, beter greep op uzelf  krijgen opdat u goed afgewogen adequate, effectieve, creatieve en duurzame keuzes maakt?
Keridwen's Zelfregie 3.3 kan helpen.

Zelfregie 3.3 is geen starre regievoering. Zelfregie 3.3 is dynamisch interacteren met uw professionele werkelijkheid. Zelfregie 3.3 is uw werkelijkheid vloeibaar houden, opdat u midden in de wereld authentiek kunt functioneren. Zelfregie 3.3 is onzekerheden adequaat het hoofd bieden.

Zelfregie 3.3 bestaat uit:
3.1 Wachter & Lantaarn
3.2 De dans van de held
3.3 Het Gordiaanse ei

Nieuwsgierig? Hierbij een paar tipjes van de sluier:  sluiertip1 & sluiertip2

U kunt ook altijd even contact met mij opnemen.
Ik vertel met plezier. Ik luister graag.

Marcel van der Pol

www.KERDIWEN.nl
marcel@keridwen.nl
050 525 61 21 & +31 6 506 802 13

Fundamentals of Storytelling in Organisations

The art and skills of Storytelling becomes more and more necessary nowadays, because flowcharts, arrows and PowerPoint bullets don't measure up to what is needed in organisations anymore.

Organisations do change and develop all the time.
People need real stories to become committed.
People need authentic storytellers to listen to before they get involved knowinly and motivated willingly.

Authentic storytelling is not about persuading people to think like you do, to act like you want them to. It is about people telling stories to make a real difference in their (privat or) professional life.
Authentic storytellers in organisations know the difference between management and leadership.

If that's true, why do I time and again get the shivers when I read about storytelling? It's not that most often storytelling solely seems to be applied to social media, to commercials, to marketing and to sales, to change management, to organisational development, to building corperate identity, even to justify views on our international aid for the non western world. I like a good story in commercials!

I presume that I get shivering once the basic assumption proves to be that storytelling is superimposing the views, morals, intentions, etc. of the storyteller upon the listeners. Then storytelling (probably with the best intentions) just will be a nice wrapping up of persuasion.

Nowadays quite often on international fora I like to combine my scientific background (critical thinking) and my storytelling skills (creative thinking) for sharing both the possibilities, the challenges and the art of the storytelling itself. Storytelling can be far more then molding the hearts and the brains of people.

In my view storytelling is a multi-dimensional experience. It is a great way of meeting people both above and below "the waterline". Storyteller and audience interact. They exchange and share.  Authentic storytelling is about people telling stories to make a real difference.

In my view businesses and organisations are not just managerial objects run by ceo's. Businesses and organisations are living entities. Businesses and organisations are made by people. The people àre the business, the organisation. Without them no organisation, no business can survive.
Stories are profound ways for employees, managers and ceo's (etc. etc.) to cocreate a flourishing, prosperous company; government, ngo and non profit organisation alike.

Stories are so usefull for communities around the world, too. By telling, sharing and cocreating stories people empower their community (whatever, however, whenever they want). For them stories are profound ways of relating to and exchanging with the outside world, as well. (watch this trailer).


The art of  Storytelling is like Archery (read the story). The storyteller is responsible for the arrow and the shooting: tension and relaxation, gripping an letting go, aiming and hitting, but be aware, that every listener among the audience is responsible for his/her own bull's eye. (watch the teaser).

The practice of Storytelling is learning about message, performance and interaction. Is is learning how to mold the content, how to adept your way of telling a story and how to communicate with your audience.

Want to know more? 

Welcome to participate in a Keridwen Workshop

or Keridwen Interactive Presentation. 

For example: September 2014 - Hungary & The Netherlands, November 2014 - Sweden, March 2015 - South Africa

.

Want to get more information?

 Watch this slideshare-teaser and please contact me at Keridwen

Looking forward to your response!

Marcel van der Pol

www.keridwen.com 

Denkraam voor een Olifant

Voor meer info over Keridwen: contact

De Blinden en de Olifant 
Zaterdag  7 juni, Volkskrant: interview met Trudy Dehue (hoogleraar wetenschapstheorie en wetenschapsgeschiedenis, Universiteit Groningen).

In dit interview haalt Trudy Dehue de beroemde metafoor aan van de blinden die een olifant onderzoeken aan. Elke onderzoeker ontdekt maar een deel van de werkelijkheid. Als je bijvoorbeeld je onderzoek focust op een poot, dan mis je de slurf. Richt je je op de romp, dan mis je de slachttanden, etc. Geen van de onderzoekers heeft zicht op de olifant als geheel.


Metafoor & Betekenis
Dit verhaal is wellicht reeds bij veel mensen bekend (zie ook Keridwen's Verhaal van de Maand voor mijn versie van dit verhaal). Intrigerend vind ik altijd weer hoe iemand het verhaal vervolgens duidt, helemaal als je het verhaal als metafoor gebruikt. Een metafoor waarvoor? Het mooie aan metaforen vind ik, dat ze niet één op één verwijzen naar een ander concept - dan zou het enkel een vergelijking zijn - maar dat ze je uitnodigen op onderzoek te gaan naar de betekenissen (meerlagig!) van de metafoor.
Zo sterk als een beer is slechts een vergelijking - en het denken stopt.
Als je op zoekt gaat naar de betekenis van "beer", wat dat is en kan zijn en wat dat zou kunnen betekenen voor het begrip 'kracht', dan begint er een metafoor te ontstaan - en wordt het denken gestimuleerd in beweging te blijven.

Daarom houd ik zo van metaforen: metaforen nodigen je uit je denkraam te veranderen: te verschuiven en/of te vergroten.Op die manier kan bijvoorbeeld "zo sterk als een beer" veel meer betekenis krijgen. Get outside your box - Enlarge your Frame of Mind!

Metafoor: een aantal blinden onderzoekt een olifant.  Metafoor waarvoor? Dat iedereen zijn/haar deel van de werkelijkheid waarneemt, onderzoekt en betekenis geeft? Een oproep tot relativiteit en wellicht bescheidenheid?  Dat de werkelijkheid te groot voor ons is?

In genoemd verhaal van de maand ben ik ietwat gaan spelen met de metafoor. Als je het metaforische verhaal iets verandert, verandert dan ook je zoektocht naar betekenis?


De zoektocht van Trudy Dehue levert de volgende resultaten op:

1. Je kunt oprecht en correct over hetzelfde ding rapporteren en elkaar toch tegenspreken.
2. Als je met z'n allen rond zo'n olifant staat, heeft het weinig zin om te vragen: "oké, maar wie heeft er nu gelijk?"

Volgens haar bevinden wetenschappers zich in een vergelijkbare positie als de blinde mannen. Ze onderzoeken de wereld in principe oprecht, zorgvuldig en methodisch - en toch kan het gebeuren, dat ze langs elkaar heen praten of elkaar ronduit tegenspreken.
Oprecht, zorgvuldig en methodisch: in ieder geval al drie boeiende extra begrippen die het metafoor-onderzoek van Trudy Dehue heeft opgeleverd.

De vraag blijft natuurlijk: wat maakt dat elke onderzoeker maar een deel van de werkelijkheid ziet? Je wetenschappelijke discipline bepaalt mede wat en hoe je onderzoekt. Evenals het beleid van vakgroep of externe opdrachtgever (derde geldstroom). Verder: de beperkingen van voorkennis, instrumenten, methoden en technieken en financiering. Zeker niet te vergeten: je eigen specialiteit, je persoonlijke interesse en de paradigmata waarbinnen je acteert. Dan heb ik vast nog niet alles kunnen benoemen.

Juist die focus op een enkel deel van de werkelijkheid, jouw deel van de olifant, en daarmee de uitsluiting van andere delen van olifant en werkelijkheid, zorgt voor diverse denkcontaminaties en denkfouten. Trudy Dehue geeft een paar mooie voorbeelden bijv. over "depressies" en "volwassen adhd". Zeer lezenswaardig interview (Volkskrant, 7 juni 2014, Edmund-katern, pag, 27-31)!

Blog over denkraam

De reden dat ik hier over de blinden en hun olifant blog, is niet zozeer dat ik nu weer eens de kans krijg over DENKRAMEN (paradigmata, MindFrames) te schrijven en wat vergroting van je denkraam je op kan leveren: als je niet alleen gericht op een 'poot' bent, maar ook op de 'romp', wellicht op nog meer van de 'gehele' olifant.

De aanleiding om te bloggen is  veel meer de herinnering dat juist het begrip ADHD een belangrijke prikkel voor mij was om het bestaan van denkramen te erkennen en vervolgens te willen morrelen aan de begrenzing van denkramen.

Herinneringen aan ADHD, MBD & ....

Ooit ben ik begonnen als bioloog. Tijdens mijn studie aan de RUG kreeg ik de kans om betrokken te raken bij een aantal onderzoeken buiten mijn vakgebied. Vooral onder de vlag van experimenteel klinische psychologie mocht ik meewerken aan onderzoek naar MBD.

Minimal Brain Damage - het begrip is afgeleid van Temple Fay's onderzoek naar hersenletsels bij soldaten uit WO.I . Hij zag vergelijkbare neurologische symptomen bij sommige kinderen, maar dan veel minder sterk.

Later bleek dat je alleerminst mocht spreken van "damage". Je kon helemaal niet goed beschadigingen in de hersenen van kinderen met diagnose MBD aantonen. Was Minimal Brain Dysfunction een beter begrip? Of anders Minimal Brain Disorder?  Gezien de problemen van de kinderen met concentratie, afleiding en beweging, etc. moest er toch wel echt iets neurologisch mis zijn. 

Welk "deel" van welke "olifant" onderzochten we toentertijd eigenlijk? Ik was blij dat ik de kans kreeg om als relatieve buitenstaander uit de definitie-discussie te blijven en als bioloog (etholoog) het gedrag van kinderen met diagnose MBD in hun eigen omgeving te observeren. Daarnaast kreeg ik de ruimte mij te verdiepen in de zgn. "Verstehung".  Zou ik op de een of andere wijze in staat zijn mij te verplaatsen in zo'n kind, opdat ik zou leren begrijpen wat het was om "MBD-er" te zijn.
Ethologie & Verstehung betekenden voor mij dat ik ieder geval dat ik een relatief groot deel van de olifant mocht onderzoeken. 

In diezelfde periode ontstond er ook een boeiende discussie over hoe je met kinderen met "MBD" moest omgaan. De Utrechtse aanpak: gericht op het gedrag van de kinderen (structureren). De Groningse aanpak: gericht op de omgeving (prikkel arm). De Rotterdamse aanpak: gericht op medicatie (ritaline). 

Het gaat er mij niet om wie gelijk had. Het gaat er mij om, dat een ieder vanuit zijn/haar oprechte, zorgvuldig en methodische onderzoek van een deel van de olifant uitspraken deed over het totale dier. Dat werd een richtingenstrijd... Wie begreep de gehele olifant het best.

Inmiddels bestaat "MBD" niet meer. Het is (als ik dit goed heb begrepen) opgesplitst in ADHD , ADD. PDD-NOS, ... etc. ... etc... (vooral het begrip "-NOS" fascineert mij: "not otherwise specified" - prachtige kreet voor een bepalend denkraam, toch?). De vraag is of al deze begrippen op de een of andere manier naar een "Olifant" verwijzen, of naar een ander geheel.

Bewegende denkramen

Vooral deze ervaringen omtrent MBD en ADHD-onderzoek hebben mij op het pad gezet van denkramen: hun beperktheid maar ook van vermogen tot bewegen ("shifting paradigms"). Bovendien heeft het mij getriggered om buiten mijn vakgebied op zoek te gaan naar andere manieren om te kijken naar de werkelijkheid. (Was het niet Maarten Luther die vertelde over de verrassing die het hem bood, als hij op zijn zolderkamer denkend over de wereld, door de verschillende dakramen steeds weer een ander deel van die werkelijkheid te zien kreeg?). 
Mijn theaterwerk (als onder meer performer, regisseur, schrijver, trainer) heeft mij heel andere denkramen geboden, dan de wetenschappelijke! Het verkennen van de verschillende denkramen, vervolgens het schakelen, vergroten en zo mogelijk creëren van nieuwe denkramen heb ik als bijzonder en verrijkend ervaren.

Keridwen
Inmiddels zet ik het concept van "Bewegende Denkramen" professioneel in ten behoeve van organisaties, zelfstandige professionals en individuele mensen, die op de ene of andere wijze vastzitten in een werken aan een deel van de Olifant en graag een groter deel willen verkennen, omdat ze weten dat dat veel kan opleveren: zowel zakelijk, professioneel als privé.

Ik werk onder de vlag van Keridwen, omdat de naam Keridwen verwijst naar de godin van de Inspiratie. Keridwens's Drie Druppels van Inspiratie helpt je om andere, grotere en nieuwe denkramen te verkennen en te benutten!

Druppel 1: Wachter & Lantaarn
Druppel 2: De Dans van de Held
Druppel 3: Het Gordiaanse Ei

Ik bied met deze Druppels klanten een heldere structuur plus de creativiteit om uit het eigen denkraam te breken en nieuwe kansen, mogelijkheden en oplossingen te vinden. Als er iets is dat het werk voor Keridwen steeds weer bevestigd, is het wel dat als je je denkraam groter maakt je dat heel veel kan opleveren!


Groet!
Marcel van der Pol (Keridwen)
Regisseur Kritisch & Creatief Denken

Voor meer info: contact

De dans van de held - Workshop over Storytelling & Zelfregie

28 juni is er weer een workshop!

De dans van de held - Workshop over Storytelling & Zelfregie

Aanmelden nu het nog kan!



Begeleiding: Marcel van der Pol (Keridwen)
Wanneer: Zaterdag 28 juni 2014, 10.00 - 17.00 uur
Waar: Lingehuis Theater in Geldermalsen
Kosten: 55 euro
Aanmelding/Info: e: marcel@keridwen.nl - m: 06 506 802 13 of via de website

Toelichting 
De dans van de held - over Storytelling & Zelfregie - Slechts twee keer per jaar deze laagdrempelige workshop voor professionals

Elk mens creëert zijn eigen werkelijkheid in de verhalen die hij of zij vertelt.
Professionele communicatie wordt grotendeels gedragen door de verhalen die mensen elkaar vertellen.  Altijd vertel je verhalen tijdens je presentaties, je toespraken, je trainingen, je lessen, je youtube-filmpjes, je voorstellingen. Vertel verhalen met impact! Maak gebruik van De dans van de held.

De dans van de held leert je spelen met perspectief, gerichtheid en gelaagdheid in je verhalen.
De dans van de held is direct praktisch toepasbaar voor mensen die veel werken met verhalen, zoals docenten, trainers, sprekers en vertellers.
Maar zeker ook voor bijvoorbeeld leidinggevenden, veranderaars, adviseurs, mediators,....

De dans van de held leert je op verschillende manieren te positioneren ten opzichte van je verhaal en van je gesprekspartner(s).  Je leert vrij eenvoudig te schakelen in perspectief en denkraam, bijgestaan door de verschillende helden uit De dans van de held.
Het maakt uit welke held het verhaal vertelt.
Elke held beleeft het verhaal op geheel eigen manier. Sfeer en energie van een verhaal veranderen, evenals de relatie met je luisteraars en wat je wilt bereiken.
Van verteller tot professional: als je wilt, wordt je in je eigen verhaal geregisseerd.


Het zijn intensieve workshops, veel doen en uitproberen, maar ook veel plezier.
Zie ook: www.dedansvandeheld.nl & www.keridwen.nl

Marcel van der Pol 

Voor meer INFORMATIE & AANMELDING neem gerust contact op!

Afrika in Nederland

We zijn weer terug na een boeiende samenwerking met allerlei mensen in Zuid-Afrika. Deze ervaring heeft ook veel stof tot nadenken gegeven.

Direct na terugkomst ben ik met Brigit een lange wandeling (2 weken) gaan maken door de Zuid-Franse Cevennes. Helemaal zelfvoorzienend met je eigen bagage (ca 20 kg) op je rug. Dan ben je pas echt op elkaar en de weg aangewezen. Soms is het zó zwaar, dat je je helemaal moet concentreren op elke volgende stap die je moet zetten en geen tijd meer voor denken of praten hebt. Soms is het pad zo geëffend dat je hand in hand heerlijk over alles en nog wat kunt kletsen, inclusief alles wat je om je heen ziet. Dan weer moet je achter elkaar lopen, omdat het pad dat eist, en heb je alle tijd om na te denken, plannen te maken, terug te kijken, te reflecteren. Nadenken over de ervaringen in Afrika bijvoorbeeld. Ik ga zeker binnenkort nog een blog schrijven over wat deze Afrika-ervaringen mij (ons) hebben gebracht.

In ieder geval kan ik nu al melden, dat net zoals alle andere buitenlandse ervaringen (Nicaragua, USA, Polen, Ghana, Australië, etc., etc.) Zuid-Afrika zal doorklinken in mijn werk in Nederland. Het werken in Zuid-Afrika heeft veel opgeleverd, dat ik klanten hier in Nederland niet wil onthouden. Als je bereid bent de begrenzingen van je denkraam los te laten en vanuit perspectieven en invalshoeken van anderen naar jouw vraagstukken te kijken zal dat veel meer opleveren dan je in eerste instantie denkt!


Nieuwsgierig wat een zo'n ander (Zuid-Afrikaans) perspectief voor u en uw organisatie kunnen opleveren? Neem gerust contact op.

Kortom: ik ben weer helemaal beschikbaar voor Advies/Begeleidingsklussen.
Doelgroep: Bedrijven en Organisaties die op de een of andere manier vastzitten in hun denken en doen.
Ik bied uw organisatie een heldere structuur plus de creativiteit om uit het eigen denkraam te breken en nieuwe kansen, mogelijkheden en oplossingen te vinden. Als er iets is dat het werk in Zuid-Afrika heeft bevestigd, is het wel dat als je je denkraam groter maakt je dat heel veel kan opleveren!
Nu de mogelijkheden voor kostenreductie zijn benut, is het zaak om omzet en winst te verhogen door met nieuwe producten te komen, of nieuwe markten te vinden, maar dat gaat niet vanzelf!

Groet! Marcel van der Pol, KERIDWEN
Regisseur van Creatief & Kritisch Denken

p.s. een algemene terugblik op ons Zuid-Afrika project (Mtiririko, Flow & Go Foundation) vindt plaats op dinsdagmiddag 27 mei bij Seats2Meet Groningen. Welkom! 

Mtiririko: Kerkdienst in een "shag church"

Voorlopig de laatste blog over Zuid-Afrika, het Mtiririko-project van de Flow&Go Foundation.
Nu even een paar weken rustig alles laten bezinken en dan kom ik nog wel met een uitgebreidere blog over wat de reis voor hier en voor daar heeft opgeleverd.

Deze blog wil ik slechts met weinig woorden vullen, maar deste meer met mooie foto's van een unieke ervaring. Op Goede Vrijdag (onze laatste dag in Qwaqwa, Phutaditjhaba) werden we door een van de pastors uitgenodigd aan dienst van haar mee te maken in een zgn "shag church", een kerkje gemaakt van golfplaten ergens in een township in Phutaditjhaba. Een feestje, met veel enthousiasme, zang en dans.
Filmen en foto's maken was zonder meer toegestaan.
We konden van de verwachte 4 uur durende dienst slechts het eerste uur aanwezig zijn, vanwege verplichtingen elders in Phutaditjhaba. Maar wat een inspirerend uur... waarin wij tot slot ook nog werden uitgenodigd iets te zeggen... Uiteraard gedaan.... Ontroerd....

sa Leboa!
Marcel van der Pol
Qwaqwa - Phutadithjaba - South Africa